Η Γοργόνα και το Θαλασσάκι

Παιδικό θέατρο; Ναι!
Παιδική παράσταση; Όχι ακριβώς...
'Οταν μούγινε η τιμή να προσκληθώ στην επίσημη πρώτη της παράστασης "Η Γοργόνα και το Θαλασσάκι", η αλήθεια είναι πως δεν ήξερα τι ακριβώς θα δω. Βρέθηκα όμως, έτσι κι αλλιώς στην Σκηνή της Κιβωτού, επί της οδού Πειραιώς 131, χθες, Κυριακή μεσημέρι, ακριβώς στις 11:15.
Και συμμετείχα αβίαστα σε μια θεατρική παραγωγή, που δεν απευθυνόταν μόνο σε παιδιά - ή, μάλλον, για να το πω πιο σωστά, απευθυνόταν σε παιδιά με τον τρόπο που πρέπει όλοι μας να απευθυνόμαστε σε παιδιά. Δηλαδή, με τρόπο σοβαρό και αξιοπρεπή, σαν να απευθυνόμαστε σε ενήλικες. Κατά την προσέγγιση των παιδιών δεν χρειάζεται ούτε ο γλυκερός ούτε ο κλοουνίστικος τρόπος, τον οποίο συχνά υιοθετούν οι ενήλικες. Η συνεννόηση γίνεται πολύ καλύτερα και αποτελεσματικότερα, μέσα από μιαν αντιμετώπιση ευθύτερη και πιο ισότιμη. Τα παιδιά - τα παιδιά μας - δεν είναι άτομα μειωμένης νοημοσύνης, αλλά μειωμένων εμπειριών.
Αυτό το προσωρινό έλλειμμα είναι που καλούμαστε κάθε φορά να χειριστούμε και να καλύψουμε, όποτε μιλάμε σε παιδιά. Και, νομίζω, με αυτήν την αντίληψη κινήθηκε ο κ. Γιώργος Φρατζεσκάκης της Κιβωτού, συνθέτοντας ψηφίδα-ψηφίδα την παράσταση "Η Γοργόνα και το Θαλασσάκι".
Πάνω στον καμβά ενός παραμυθιού γνωστού κέντησε ψιλοβελονιά μια μεγάλη γκάμα από τα γνωστότερα τραγούδια της συνεργασίας Λοΐζου-Παπαδόπουλου, φέρνοντας το αρχικό παραμύθι στα μέτρα μας, στα μέτρα όλων, στα μέτρα της Ελλάδας ως κοινού τόπου και μιας πραγματικότητας οικείας.
Ο Μάνος Λοΐζος είχε ντύσει με εξαιρετικές και ευαίσθητες μελωδίες τους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου, στους οποίους αποτυπωνόταν ανάγλυφη ολόκληρη η μεταπολεμική Ελλάδα, με τους ποικίλους μικρόκοσμούς της, τους χαρακτηριστικούς τύπους των ανθρώπων της, τα όνειρά τους και τα οράματά τους, τις συνήθειές τους, τους τρόπους τους, τις αγάπες τους και τα πάθη. Μπορεί πρόσκαιρα να φάνηκε πως η Ελλάδα αυτή έμεινε πίσω ή και πως αφανίσθηκε, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Κι αυτό γιατί οι βασικές ανάγκες και τα θεμελιώδη όνειρα των ανθρώπων παραμένουν πάντα ίδια, κάτω από οποιοδήποτε επιφανειακό ή πρόσκαιρο λούστρο. Ίδιοι παραμένουν κι οι τρόποι μιας φυλής, έτσι όπως καθορίζονται από το διαχρονικό περιβάλλον.
Στην ουσία, η παράσταση "Η Γοργόνα και το Θαλασσάκι" ξαναζωντανεύει για χάρη μας τις πιο τίμιες κι αυθεντικές εικόνες αυτής της κοινής πατρίδας, που την στήνει με κέφι εμπρός μας και την ξανασυστήνει στα παιδιά, δείχνοντας τα χνάρια, πάνω στα οποία πατούσαμε ώς πολύ πρόσφατα και που ανάγκη πάσα να τα ξαναβρούμε, για να προχωρήσουμε στέρεα. Το στοιχείο, που σηματοδοτεί την προσέγγιση του κ. Φρατζεσκάκη και διαφοροποιεί καίρια την παράσταση από το παιδικό θέατρο του συρμού είναι πως τα δρώμενα στην σκηνή ακολουθούν τόνους χαμηλούς, υπογραμμίζοντας την ουσία των πραγμάτων και των χαρακτήρων. Οι ηθοποιοί ερμηνεύουν άξια κι ανθρώπινα, λιτά και ουσιαστικά. Χορεύουν και τραγουδούν παρεΐστικα, όπως θα τόκαναν και στην πραγματική ζωή, με τους πραγματικούς τους φίλους και συγγενείς, όπως θα τους έβγαινε από μέσα τους κι όχι όπως θα τόκαναν για να κερδίσουν εντυπώσεις ρηχές και προσωρινές. Λείπουν παντελώς οι συνήθεις ακρότητες, οι δίχως λόγο φωνές, οι γκριμάτσες και οι μούτες, όλα όσα υποτίθεται ότι προσελκύουν την προσοχή των παιδιών, ενώ ουσιαστικά απλώς τα παροξύνουν, τα "αγριεύουν". Από την άποψη αυτή, το πιο χαρακτηριστικό είναι πως στην διάρκεια της χθεσινής παράστασης τα παιδιά δεν συμμετείχαν με φασαρία και ξεσηκωμούς, όπως γίνεται μερικές φορές, αλλά με ηρεμία και συγκέντρωση.
Κι αυτό δείχνει πολλά πράγματα. Δείχνει πως η πλοκή του έργου, όπως διασκευάσθηκε και παρουσιάζεται, μας αφορά όλους, δείχνει πως οι χαρακτήρες επί σκηνής είναι πραγματικοί και οικείοι, πως μιλούν την κοινή μας γλώσσα και ξέρουν τι λένε και πώς το λένε, πως θέλουν και μπορούν να εκφράζονται με το σώμα, με χορό και με τραγούδι, όταν πρέπει και έτσι τους βγαίνει στην καθημερινότητα. Δείχνει, πρώτ' απ' όλα, πως κέρδισαν το στοίχημα της παράστασης, πως βρήκαν τον μαγικό τρόπο να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον των μικρών και να κάνουν εμάς, τους μεγαλύτερους, να χαμογελάμε μαζί τους και να σιγοτραγουδάμε.
Κι ένας τέτοιος τρόπος για να περάσουμε μια Κυριακή πρωί δεν φαντάζει μόνο όμορφος... Είναι σίγουρα - και τον συνιστώ!..

        
     Περισσότερες φωτογραφίες από την παράσταση εδώ.      

Πάμε μια βόλτα στην Βουλιαγμένη...

Έστω και φθινοπωρινή, Οκτωβριάτικη - από τις βόλτες εκείνες, που ευνοούν την συγκέντρωση, την σκέψη...

Υπήρξε, λοιπόν, μια εποχή, όχι και τόσο μακρινή, που οι διακοπές των Αθηναίων σε νησιά και άλλους θερινούς παραδείσους δεν ήταν τόσο απλές και αυτονόητες, όσο αργότερα. 

Κι υπήρχαν και ηλικίες, που, ναι, αυτές μοιάζουν και είναι αρκούντως μακρινές πια, όπου πολλά χρήματα διαθέσιμα για ταξίδια δεν είχαμε. 

Εκείνα τα χρόνια, με τους δρόμους, τα αυτοκίνητα και τα λεωφορεία, που είχαμε, η Βουλιαγμένη ήταν ένα μέρος σχεδόν εξωτικό, ένας άλλος τόπος. μυθικός, πέρα από την άκρη της πόλης.Στο κέντρο η αμμουδιά της χρυσαφένια. Ο όρμος της μια αγκαλιά φιλική. Δεξιά κι αριστερά, τα βράχια της, αλλού κοκκινωπά αλλού λευκά ή γκρίζα, γύρω από τα όσο χρειαζόταν δυσπρόσιτα λιμανάκια της - δικαιωματικά θρυλικά κι αυτά, ιδεώδη για περιπτύξεις προστατευμένες από τον πολύ κι αδιάκριτο κόσμο. 

Τα νερά της, σ' όλους τους τόνους από το γαλάζιο ώς το σμαραγδί, παντού μαγικά. Με πολλά μυστικά - από απλώς κρυμμένα έως και επικίνδυνα για τους άμαθους τολμηρούς των καταδύσεων. 

      

Τα χρόνια μπορεί να πέρασαν, οι εποχές άλλαξαν ξανά και ξανά, οι μετακινήσεις έγιναν πιο εύκολες και τα ταξίδια πιο προσιτά, αλλά η Βουλιαγμένη εξακολουθεί να διατηρεί τον μύθο της και να μας καλεί συχνά κι εμάς να μπούμε σ' αυτόν. Μύθο φτιαγμένο από τον Αστέρα, την κλασική Aqua Marina, την νεώτερη συστοιχία των μαγαζιών, που κρύβονται πίσω από τα πεύκα της παραλιακής, ή των άλλων, που κρέμονται πάνω από την θάλασσα, ώς τον Λάμπρο της ψαροφαγίας. Μύθο φτιαγμένο από την παντός καιρού Λίμνη και από τον δρόμο κορδέλα πάνω από τα Λιμανάκια, όπου αφθονούσαν οι επικίνδυνες νυχτερινές κόντρες με μοτοσυκλέτες και αυτοκίνητα.

Με λίγα λόγια, η Βουλιαγμένη παραμένει μια αρυτίδωτη Αττική Κυρία, λουσμένη ολοχρονίς στο ιδιαίτερο φως του Σαρωνικού. Κρατάει αναλλοίωτη την φύση της, μια φύση αρχετυπικά Αττική από βράχο και πεύκο, πάνω στο φόντο της θάλασσας. Και χάρις σ' όλα τούτα, εξακολουθεί, στο πέρασμα των χρόνων, να προσελκύει ένα ετερόκλητο πλήθος. Ανθρώπους, που μαγεύονται από κάθε είδους δραστηριότητες πλάι στα νερά της: βόλτες, κολύμπι, ποδήλατο, τρέξιμο, φιλιά κι αγκαλιές, φαγητό, ψάρεμα, θαλάσσια σπορ.

Το μόνο καινούριο, ίσως, και σίγουρα το πιο πρόσφατο από όλες αυτές τις δραστηριότητες είναι το surfing. Το άθλημα γνωρίζει δόξες γενικά στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, και κάνει τους Αθηναίους λάτρεις να συρρέουν στην Ωκεανίδα, όποτε πιάνει δυνατός Νοτιάς. Πεδίον δόξης λαμπρόν, επομένως, για την νέα Δημοτική Αρχή των 3Β (Βάρης, Βούλας, Βουλιαγμένης) του κ. Κωνσταντέλου, που μπορεί να διακρίνει εύκολα ότι η συρροή αυτή καθιστά την Βουλιαγμένη πόλο έλξης ακόμα και μέσα στην χειμερινή περίοδο, δίνοντας ζωή και χρώμα πρωτόγνωρο στο προάστιο και στις τοπικές επιχειρήσεις.

Κι ας κάνω μια παρένθεση εδώ για να πω ότι θλιβερά φαινόμενα σαν το γρασάρισμα της περίφραξης της Ωκεανίδας, ώστε να εμποδισθούν οι surfers να σκαρφαλώσουν στα κάγκελα και να περάσουν στην παραλία, πρέπει να εκλείψουν άμεσα και οπωσδήποτε. Τέτοιες πρακτικές δεν συνάδουν με το ήθος και την προοπτική, που πρέπει πάντα να επιδεικνύουν, οι Δημοτικές Αρχές. Ακόμη περισσότερο, όμως, εγκυμονούν κινδύνους σοβαρών ατυχημάτων, γιατί τα νέα παιδιά δεν υπάρχει περίπτωση να αποθαρρυνθούν από τέτοια εμπόδια. Τουλάχιστον τις ημέρες που ενδείκνυνται για surfing η πρόσβαση στην παραλία πρέπει να διευκολύνεται με κάθε τρόπο.      

Η Βουλιαγμένη είναι, τελικά, ένας αγαπημένος τόπος μικρών και μεγάλων, ένας από τους ανεκτίμητους θησαυρούς της Αττικής για όλες τις εποχές του χρόνου. Αξίζει να την διαφυλάξουμε και να την προβάλουμε - αλλά πιο πολύ αξίζει να την ζήσουμε... Να συνεχίσουμε να την ζούμε, δηλαδή!..