Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρματωμένοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρματωμένοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 17 Ιουνίου 2014

Στον Άη Συμιό, την Κυριακή, σαν έξαφνα ακουστεί...

Το Μεσολόγγι είναι μια επίπεδη πόλη, χαλαρή, ήρεμη. Ζώνεται από μια γαλήνια λιμνοθάλασσα, που την ώρα του δειλινού μοιράζεται με τον ουρανό τα πιο μαγευτικά χρώματα. Πίσω του απλώνονται γενναιόδωρα όλες οι αποχρώσεις του πράσινου, έτσι που νάχει σκιά να πλαγιάσει το κουρασμένο σώμα και γκάμα χρωματική, που να γαληνεύει το βλέμμα.



Οι δρόμοι στην πόλη είναι στενοί, με κίνηση και ζωντάνια στο εμπορικό κέντρο, αλλά ήσυχοι στις γύρω γειτονιές. Μολονότι δεν λείπουν τα αυτοκίνητα, τα ποδήλατα είναι πανταχού παρόντα και παραμένουν το δημοφιλέστερο κι απλούστερο μέσο μεταφοράς.





Την Κυριακή, παραμονή της Πεντηκοστής, όμως, η ατμόσφαιρα ακόμα και στην πιο απόμερη γειτονιά αλλάζει. Η καρδιά του Μεσολογγιού πάλλεται πια στον ρυθμό του Πανηγυριού του Άη Συμιού και ετοιμάζεται για τα επερχόμενα. Τα πρώτα γλέντια έχουν κιόλας αρχίσει από το βράδυ του Σαββάτου, αλλά, την Κυριακή, καθώς κοντοζυγώνει η ώρα της επίσημης έναρξης, τα πράγματα παίρνουν να σοβαρεύουν, όπως τους πρέπει.
Οι φορεσιές έχουν βγει από τις ντουλάπες - νάτες, φρεσκοσιδερωμένες! Κι οι αρματωσιές βγήκαν από μπαούλα και συρτάρια - δες, γυαλίζουν!










Χέρια γυναικεία περιποιούνται και φρεσκάρουν τα υφάσματα. Χέρια αντρικά χαϊδεύουν τα λαμπερά μέταλλα και τα σιδερικά. Κειμήλια γενεών, συμπύκνωση μνήμης, ζωή στο σήμερα, προβολή στο μέλλον - όλα τούτα μαζί σ' ένα κομμάτι ύφασμα, σε μια σπάθα μαυρισμένη απ' τον καιρό.



Το ντύσιμο, που γενικά αποτελεί για τον άντρα μια σωματική, σχεδόν μηχανική, διαδικασία, τώρα είναι πιο πολύ τελετουργία, ένα τυπικό, που ανοίγει την ψυχική διαδικασία. Μέσα από το Πανηγύρι του Άη Συμιού, ο Αρματωμένος βιώνει και ξαναβιώνει τον προγονικό μύθο, που, όμως, εδώ, στο Μεσολόγγι, δεν είναι παραμύθι, δεν είναι θρύλος φτιασιδωμένος. Εδώ είναι ιστορία χειροπιαστή, ιστορία τεκμηριωμένη, που πριν γίνει κεφάλαιο της Ιστορίας με Ι κεφαλαίο, πριν επηρεάσει δυναμικά την πορεία του Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, πριν κινητοποιήσει τους απανταχού Φιλέλληνες και ισχυρούς του καιρού εκείνου, είχε κιόλας με τρόπο τραγικό και συνάμα μεγαλειώδη αγγίξει την μικρή ιστορία της κάθε Μεσολογγίτικης οικογένειας, την καθημερινότητα του καθενός πλούσιου ή φτωχού κατοίκου της πόλης.

Οι γυναίκες, σε μεγάλο βαθμό κρατούν έναν διακριτικό ρόλο στο Πανηγύρι. Την Κυριακή, όμως, ετοιμάζουν το σπίτι και τα κεράσματα, συμμετέχουν στην προσμονή, μοιράζονται την υπερένταση.





Κι εκεί κατά το μεσημέρι, σαν έξαφνα ακουστεί από μακριά ήχος από νταούλια και ζουρνάδες, ξέρουν πως πλησιάζει ο Καπετάνιος, πως έρχεται ο αρχηγός της Παρέας, που μαζεύει ένα-ένα τα παλικάρια του από το σπίτι του τον καθένα. Και βγαίνουν στα κατώφλια και στον δρόμο, βγαίνουν στα μπαλκόνια και στις αυλές, έτοιμες να τον υποδεχθούν, να τον καλωσορίσουν, μαζί με την ζυγιά του κι όσα παλικάρια έχει κιόλας συγκεντρώσει, έτοιμες να παραδώσουν στην ευθύνη του τον σύζυγο, τον αδελφό, τον γιο.











Είναι μια σπουδαία στιγμή αυτή. Η υπερένταση της προσμονής, που κρατούσε όλο το πρωινό, γίνεται τώρα έξαψη, γίνεται προσδοκία για τα τραγούδια και για τους χορούς και για τα καλύτερα, που θάρθουν. Το σπίτι ανοίγει διάπλατα. Χαμόγελα, φιλιά, αγκαλιές, χωρατά και τραταρίσματα - όλα μαζί κι όλα ταυτόχρονα...











Όσο οι γυναίκες φιλεύουν την Παρέα, ο Αρματωμένος ολοκληρώνει το ντύσιμό του με τις τελικές λεπτομέρειες, σταυροκοπιέται όπως θα σταυροκοπήθηκαν οι Εξοδίτες και, έτοιμος πια, περνάει την τελευταία επιθεώρηση από τον Καπετάνιο, πίνει μια τελευταία γουλιά, ρίχνει μια τελευταία γυροβολιά κι αποχαιρετά τους δικούς του, αφήνει πίσω την καθημερινότητα, την ρουτίνα, τις έγνοιες, που τις επόμενες ώρες θα αρχίσει συστηματικά να πνίγει στο κρασί, στο τσίπουρο, στο τραγούδι, στον χορό.











Για τις επόμενες δυό μέρες, ο Αρματωμένος πορεύεται προς την δική του Έξοδο, ανασαίνει τον δικό του αέρα λευτεριάς κάτω από τον πλάτανο του Άη Συμιού, ανήκει μονάχα στον Καπετάνιο και στην Παρέα του. Το Πανηγύρι τώρα αρχίζει!



Για τον Αρματωμένο, για την Παρέα, για το Μεσολόγγι και τον Άγιο, για την τιμή της Εξόδου και για τον αέρα της λευτεριάς, για όλους μας... Το Πανηγύρι αρχίζει!..
   

Παρασκευή 5 Ιουλίου 2013

Στον Άη Συμιό, στο Μεσολόγγι - Μέρος Ι

“Αρχαία συνήθεια επεκράτησε να τελήται κατ’έτος την Πεντηκοστήν πανήγυρις. Αφ’ εσπέρας πηγαίνουσιν οι πανηγυρισταί ώς και την πρωίαν. Επίσης κατ’ αρχαίαν συνήθειαν μεταβαίνουσιν οι πλείστοι τούτων ένοπλοι και μεγάλη προσπάθεια καταβάλλεται εκ μέρους ιδία των νέων τις να φέρει την λαμπροτέρα πανοπλίαν…”
(Εφημερίδα Ελληνικά Χρονικά 1859)

Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος πραγματοποιείται στο Μεσολόγγι το Πανηγύρι του Άη Συμιού - μια παραδοσιακή τοπική γιορτή, η οποία, στο πέρασμα του χρόνου, κατορθώνει να διατηρεί αναλλοίωτα τα επί μέρους στοιχεία, που την συνθέτουν και που ενισχύουν όλο και περισσότερο τον συμβολισμό, τις προεκτάσεις, αλλά, κυρίως, την ξεχωριστή σημασία της στο σύγχρονο πλαίσιο. 
Πρόκειται ίσως για το πιο αυθεντικό Ελληνικό Πανηγύρι, που σώζεται ανέπαφο ώς τις μέρες μας και διακρίνεται για τον συνδυασμένο ιστορικό και θρησκευτικό του χαρακτήρα. Σύμφωνα με τεκμηριωμένες ιστορικές μαρτυρίες, διοργανώνεται στο Μεσολόγγι ήδη από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης της Ιεράς Πόλεως και προφανώς είναι το μοναδικό αστικό Πανηγύρι στην Ελλάδα. Ο εορτασμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με αυτό τούτο το έπος της Εξόδου του Μεσολογγίου, καθώς στο τότε Μοναστήρι του Αγίου Συμεών - Άη Συμιού (χτισμένο ήδη από το 1740) είχαν συμφωνήσει να συναντηθούν και ν' αναπνεύσουν επί τέλους τον πρώτο τους αέρα της λευτεριάς όσοι θα μετείχαν στην Έξοδο και θα κατάφερναν να επιζήσουν από την μάχαιρα των πολιορκητών. 
Οι Μεσολογγίτες, που συμμετέχουν σήμερα στο Πανηγύρι, συγκροτούν οργανωμένα "καπετανάτα", τις λεγόμενες "Παρέες", και χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες: τους "Αρματωμένους" και στους "Καβαλαραίους". Το σπουδαιότερο, ωστόσο, είναι η ούτως ή άλλως πάνδημη συμμετοχή στα δρώμενα, που κρατούν 4 μερόνυχτα. Απολύτως χαρακτηριστική και έκδηλη είναι η υπερηφάνεια στο βλέμμα των Μεσολογγιτών, που φορούν με καμάρι τις αυθεντικές και πλούσια διακοσμημένες παραδοσιακές στολές τους και τις αρματωσιές τους. Μ' αυτές τις ενδυμασίες κυκλοφορούν, μ' αυτές γλεντούν στην πόλη, πριν από την έναρξη του καθ' εαυτό Πανηγυριού στον αχανή περίβολο της εκκλησίας του Αγίου Συμεών, λίγο έξω από την Ιερά Πόλη, μ' αυτές παίρνουν την ευλογία του παπά και μ' αυτές μετέχουν στο μνημόσυνο των πεσόντων στον Κήπο των Ηρώων, πριν ανηφορίσουν, τελικά, προς την εκκλησία, το απόγευμα της Κυριακής της Πεντηκοστής για την ολονυχτία. 
Στο μεταξύ και μέχρι το γλέντι κι η μυσταγωγία να μεταφερθούν στον Άη Συμιό, η Ιερά Πόλη δονείται από τα τραγούδια των "Παρεών" των Μεσολογγιτών Αρματωμένων και από τους ζουρνάδες και τα μικρά, διαμέτρου 20-25 εκ., Μεσολογγίτικα νταούλια - τα ξεροντάουλα. Το μουσικό μέρος των εκδηλώσεων έχουν παραδοσιακά αναλάβει πλανόδιοι Γύφτοι μουσικοί, που συρρέουν για τον σκοπό αυτό στο Μεσολόγγι και παίζουν σε ζυγιές ζουρνά και ξεροντάουλο. Κάθε "Παρέα" έχει την δική της ζυγιά Γύφτων, που την συνοδεύει στα προεόρτια και, στην συνέχεια, στην ολονυχτία του Πανηγυριού. Η εγκάρδια αυτή συμμετοχή των Γύφτων μουσικών είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη και αποτελεί συστατικό, εκ των ων ουκ άνευ, στοιχείο του εορτασμού. Οι περισσότεροι από τους μουσικούς αυτούς παίζουν με γνώση και με μιαν απίστευτη, πρωτοφανή, ένταση τα δύο λιτά, αλλά τόσο καθοριστικά, παραδοσιακά όργανα, τον ζουρνά και το ξεροντάουλο. Εξ ίσου αξιοσημείωτο, όμως, είναι και το πόσο ακούραστοι είναι. Παίζουν όλη μέρα κι όλη νύχτα, ενώ οι οικογένειές τους κοιμούνται κατά γης, στον περίβολο της εκκλησίας, κάπου κοντά στις προκαθορισμένες και μόνιμες θέσεις, όπου η κάθε Παρέα στήνει το τραπέζι της και οργανώνει το γλέντι της. Ελλείψει χαρτονομισμάτων του ενός ευρώ, οι πανηγυριστές, που παλιότερα τους έραιναν με 50δραχμα και 100δραχμα, τώρα τους ανταμείβουν με χαρτονομίσματα του ενός δολλαρίου, τα οποία έχουν έγκαιρα φροντίσει να προμηθευθούν εν αφθονία, ειδικά για την περίσταση - και η αλήθεια είναι πως οι πλανόδιοι τούτοι μουσικοί αξίζουν πραγματικά κάθε αμοιβή για το ταλέντο, το παίξιμο και τον κόπο τους. 

Πάλε καλές αντάμωσες, 
πάλε ν' ανταμωθούμε 
στον Άη Συμιό, στον πλάτανο 
και στην κρύα βρυσούλα...























Περισσότερες φωτογραφίες εδώ:
http://www.johndcarnessiotis.com/Other-1/SYMIOS-2013/30321575_ZP96DL#!i=2612487749&k=zZjjKT6
 
GreekBloggers.com