Τα πορτραίτα της Μονμάρτρης 1 - Οι ζωγράφοι

Πολύ αργά χθες βράδυ, γύρισα από το Παρίσι, γεμάτος από εικόνες και σκασμένος από το φαγητό, όπως συνήθως κάνω στα ταξίδια κι έχω καταντήσει... όπως έχω, τέλος πάντων, καταντήσει!

Η πόλη με ξεπροβόδισε με μια καταπληκτική λιακάδα, λες κι ήθελε να μου αφήσει την καλύτερη δυνατή τελευταία εντύπωση, ώστε να μη χάσει στις αναπόφευκτες συγκρίσεις με την σχεδόν καλοκαιριάτικη Αθήνα, που ήξερα πως με περίμενε.

Τα αρνητικά της Αθήνας τα γνωρίζουμε όλοι, αλλά είναι το φως και το κλίμα της, που την κάνουν ασυναγώνιστη και μας κάνουν συχνά να την νοσταλγούμε, όταν βρισκόμαστε στο εξωτερικό. Και, βέβαια, οι άνθρωποι, οι δικοί μας άνθρωποι, οι παρέες, οι φιλίες, που κι αυτές σαν να αποκτούν άλλη διάσταση, υπό το Αθηναϊκό φως...

Ας μείνουμε, όμως, λίγο ακόμη στο Παρίσι, που είναι αναμφίβολα μια μοναδική πόλη.

Μένοντας μόλις 100 μέτρα από την Αψίδα του Θριάμβου, είχα την ευκαιρία να περπατήσω λίγο τις μεγάλες Λεωφόρους με τα θρυλικά ονόματα. Φαρδιά, πολύ φαρδιά, πεζοδρόμια - μερικές φορές με χώμα σαν από αμμουδιά κι όχι στρωμένα με πλάκες - λαμπερά καταστήματα, επιβλητικά Μέγαρα.

Όταν, νέοι ακόμα, κάνουμε τα πρώτα μας ταξίδια στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, αυτές οι εικόνες είναι οι πρώτες, που καρφώνονται στο μυαλό μας και μας θαμπώνουν, μένουν στην μνήμη και μας ακολουθούν στον γυρισμό κι ας ξέρουμε πως όλη αυτή η μεγαλοπρέπεια κι ο πλούτος αποτυπώνουν ένα παρελθόν πλούσιο σε πολέμους κατακτητικούς, μιαν ιστορία αποικιοκρατίας και καταληστευμένων υλικών πόρων, κλεμένων πολιτιστικών αγαθών, πολύ αίμα λαών άλλων... 

Από την άλλη πλευρά,  μεγαλώνοντας, καθώς μαθαίνουμε ή προσπαθούμε να αφαιρούμε, ώστε να μας μένει, τελικά, στις χούφτες η ουσία των πραγμάτων,  άλλα αναζητούμε σε κάθε ταξίδι κι άλλα μας ακολουθούν. Έτσι, απ' αυτό το ταξίδι στο Παρίσι έφερα πίσω τις εικόνες της Μονμάρτρης, μιας γειτονιάς δίχως την επιβλητικότητα της Avenue Foch, αλλά με τόση ζωντάνια, χρώμα, ατμόσφαιρα, αυθεντικότητα! Κι αυτές κρατώ με μεγαλύτερη ένταση και απόλαυση...

Στην Μονμάρτρη, ένα πολύβουο μελίσσι από μουσικούς του δρόμου, ζωγράφους και  ζογκλέρ παρασέρνουν στους ρυθμούς τους φοιτητές, σχολιαρόπαιδα, τουρίστες, πιστούς, που έχουν πάει για να προσκυνήσουν το Sacre-Coeur... 

Κάνοντας τον γύρο της εκκλησίας, τα στενά δρομάκια πίσω της και τα σμήνη των τουριστών μπροστά σου, σε οδηγούν, θες-δεν θες, στην Place des Tertres, το αδιαμφισβήτητο κέντρο της Παριζιάνικης αυτής γειτονιάς, που έχει καταληφθεί εξ ολοκλήρου από ζωγράφους κάθε είδους και τεχνοτροπίας. Προσφέρονται να σου φτιάξουν επί τόπου ένα γρήγορο σκίτσο, ένα πορτραίτο,  πουλάνε έτοιμους πίνακες παραστατικής ή αφηρημένης ζωγραφικής, άλλοι απλώς ζωγραφίζουν προσηλωμένοι τον δικό τους κόσμο ή το δικό τους Παρίσι. Οι τιμές δεν είναι χαμηλές, αλλά κι οι ίδιοι είναι πολύ συχνά ταλαντούχοι. Διόλου τυχαίοι και, οπωσδήποτε, κομμάτι ακέραιο του Παρισιού, αυθεντικό και χαρακτηριστικό όσο κι ο Πύργος του Eiffel! 

Είχα την ευκαιρία - και την αδιακρισία - να φωτογραφήσω πολλούς από τους ζωγράφους αυτούς, έστω κι αν μερικοί δεν έδειξαν ευχαρίστηση. Θεωρώ, ωστόσο, ότι η δημόσια δραστηριότητά τους και ακόμη κι οι φυσιογνωμίες τους, σε πολλές περιπτώσεις, είναι χαρακτηριστικά Παριζιάνικες και αξίζει τον κόπο να τις μοιρασθεί κανείς, σε μια προσπάθεια να απαθανατίσει όχι την χρονική στιγμή, αλλά την ατμόσφαιρα... Γι' αυτό και δημοσιεύω αυτά τα πορτραίτα, χωρίς σχόλια - δεν χρειάζονται σε κανέναν μας!     

   

  

Ένα πρωινό στο Λούβρο

Η μέρα σήμερα στο Παρίσι ξημέρωσε λαμπρή και πολλά υποσχόμενη! Μπορεί να  ήταν ιδανική για εκδρομή κι όχι για Μουσείο, αλλά, έτσι κι αλλιώς, εγώ όλα ανάποδα τα κάνω... 

Είχα από χθες αποφασίσει για το Λούβρο κι εκεί ακριβώς πήγα.  

Το Μουσείο είναι τεράστιο και προφανώς αντάξιο των εκπληκτικών Συλλογών, που φιλοξενεί. Ο κόσμος αρκετός μέσα κι έξω κι η περίφημη Πυραμίδα του I. M. Pei, που τόσο θόρυβο είχε ξεσηκώσει, όταν είχε πρωτοφτιαχθεί, πριν από χρόνια, δείχνει τώρα απολύτως αφομοιωμένη και ενταγμένη στο επιβλητικό, παλαιικό περιβάλλον, παρά την έντονη αντίθεση.   

Οι Αίθουσες του Λούβρου δίνουν την ευκαιρία στον επισκέπτη να δει από κοντά μερικά από τα πιο γνωστά αριστουργήματα της παγκόσμιας Τέχνης.

Έχω επισκεφθεί κατά καιρούς τα μεγαλύτερα Μουσεία στον κόσμο, αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι το Λούβρο μου έδωσε την εντύπωση του πιο φιλικού για τον επισκέπτη! Οι φύλακες είναι εξαιρετικά διακριτικοί και δεν σε ενοχλούν με παρατηρήσεις ή αδιάκριτα βλέμματα. Η φωτογράφηση επιτρέπεται παντού είτε με φλας είτε χωρίς - σε αντίθεση με το δικό μας Μουσείο της Ακρόπολης (όπου μόνο όσοι έτυχε να πάμε όταν είχε πρωτο-ανοίξει προλάβαμε να φωτογραφήσουμε εκθέματα) και σε αντίθεση, επίσης, ακόμη και με το Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, όπου μόλις την περασμένη εβδόμαδα δεν μου επιτρέψανε να φωτογραφήσω στην έκθεση του Γιάννη Τσαρούχη.    

Όσοι ενδιαφέρονται να αντιγράψουν έργα το κάνουν με απόλυτη ελευθερία και προσήλωση.

Όσοι πάλι έχουν απορίες σχετικά με τα εκθέματα, μπορούν με την ησυχία τους, επίσης, να κοντοσταθούν όσο χρειάζεται...

Ίσως το πιο αξιοπερίεργο έκθεμα: ο κοιμώμενος Ερμαφρόδιτος:

Η Ελληνικού ενδιαφέροντος Νίκη της Σαμοθράκης - ένα ακόμη από τα ξενιτεμένα αριστουργήματα...

  

... μαζί με την υπέροχη Αφροδίτη της Μήλου, την γυναίκα με τις καταφανώς τελειότερες αναλογίες, που μπορεί να έχει την καταδική της Αίθουσα...

... αλλά δεν παύει να είναι εξόριστη και φυλακισμένη, μακριά από το φως του Αιγαίου... 

But we 'll always have Paris...

... θα μπορούσε να ψιθυρίζει - όχι σ' εμένα!!! - στον νεαρό, στο αυτί του, καταμεσίς στην Place Charles de Gaulle, κάτω ακριβώς από την Αψίδα του Θριάμβου...

Η πρόγνωση του καιρού για το Παρίσι αυτές τις μέρες δεν είναι και τόσο καλή. Ψύχρα, αέρας, σποραδικές βροχές, πολλή υγρασία, αλλά και διαστήματα θαυματουργής, σχεδόν ιαματικής ηλιοφάνειας για όσους σαν εμένα στενοχωριούνται πούχουν αφήσει πίσω μιαν Αθήνα ανοιξιάτικη, στους 20 βαθμούς. 

Δύο μέρες κιόλας στο Παρίσι κι ακόμη δεν ξέρω ακριβώς πότε θα φύγω - πιθανότατα, αργά την Δευτέρα το απόγευμα. Δεν παραπονιέμαι, βέβαια. Μένω 100 μέτρα από την Αψίδα του Θριάμβου, απ' όπου ξεκινούν τα πιο όμορφα και επιβλητικά boulevards, οι πιο θρυλικοί δρόμοι... Avenue Foch, Champs Elysees... Avenue d' Iena, που κατηφορίζει ώς τον Πύργο του Άιφελ...   

Νοιώθει κανείς ασύλληπτα ελάχιστος στα πόδια αυτού του μνημείου, αλλά και ασύλληπτα μαγεμένος, αν ανέβει ώς τον δεύτερο και, μάλιστα, ώς τον τρίτο όροφο. Η απόλυτη κορυφή του Παρισιού, ένας ορίζοντας απέραντος γύρω - γύρω, ένα Παρίσι απλωμένο ώς εκεί όπου φτάνει το μάτι. Μοιάζει να μη τελειώνει πουθενά...  

Με τέτοια ύψη δεν έχω την καλύτερη σχέση κι ο αέρας, που λυσσομανούσε δεν βοήθησε - ευτυχώς είχε τα προστατευτικά κιγκλιδώματα και ένοιωθα κάπως, λίγο, πολύ λίγο, ασφαλής!!! Το αποφάσισα, πάντως, κι ανέβηκα και δεν το μετάνοιωσα...

Έφτασα στον Πύργο με συννεφιά, αλλά μέχρι να αγοράσω εισιτήρια - 13 ευρώ για τον τρίτο όροφο, παρακαλώ! - να περάσω από τον (μάλλον "αστείο" και "για τα μάτια", αν κανείς ξέρει από ελέγχους τέτοιους) έλεγχο ασφαλείας και να ανέβω επάνω, ο καιρός είχε καθαρίσει και είδα ακόμη και ηλιοβασίλεμα... Εν τάξει, όχι ηλιοβασίλεμα Ελληνικού επιπέδου, αλλά κάτι ήταν κι αυτό.

Κατεβαίνοντας τα χρώματα είχαν ζεστάνει και το θέαμα ήταν πιο εντυπωσιακό, με τισ σιλουέττες να βγάζουν ένα σχεδόν δραματικό αποτέλεσμα.

Αυτά για τώρα... Υπομονή για περισσότερα!

Τρεις μέρες - και δυό νύχτες - στο Chateauroux

Οι δουλειές μας καμμιά φορά μας πηγαίνουν σε μέρη, που, κι αν ακόμα τα ξέρουμε, δεν υποψιαζόμαστε ότι θα βρεθούμε ποτέ... Το Chateauroux είναι μια κωμόπολη στην Κεντρική Γαλλία, που μόνο ακουστά την είχα... αμυδρά, μάλιστα.

Να, όμως, που ήταν γραφτό να την δω κιόλας...

Πόλη ήσυχη, χαλαρή. Κίνηση στους δρόμους μηδαμινή, θόρυβος ελάχιστος, σπίτια χαμηλά, συνήθως δίπατα και τα περισσότερα παλιά και καλοδιατηρημένα.  Την ατμόσφαιρα τονίζουν δίνουν οι δεκάδες λάμπες σε σχέδια παλαιικά, που είναι διάσπαρτες στην πόλη και αναμένες!

Και μετά, τα παράθυρα και τα πατζούρια - όλα σημαδεμένα από το πέρασμα του χρόνου. Γλυκά χρώματα, γιαγιαδίστικες κουρτίνες, περίτεχνα blockers για τα πατζούρια.

Ανάμεσα στις δουλειές, πρόλαβα να πάω στην Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων - εκπληκτικά βιτρώ... Και τεράστια, δεν ζεσταίνεται με τίποτε και δεν νομίζω να το προσπαθούνε κιόλας. Η υγρασία και κρύο φοβερά, στο εσωτερικό της! 

Κι ένα μπαρ με την ταιριαστή επωνυμία "Άγιος Ανδρέας" ακριβώς απ' έξω... ίσως για να τρέχουν οι πιστοί να πιουν κάτι στα γρήγορα, μήπως και ζεσταθούν!..

Ο καιρός περίεργος. Όχι ιδιαίτερο κρύο, διαστήματα λαμπρής ηλιοφάνειας ανάμεσα σε ξαφνικές και σύντομες νεροποντές. Το ηλιοβασίλεμα της Τρίτης, πάντως, επιβλητικό...

Και το βράδυ με μια εξαιρετική διαύγεια. 

Αλλά μέχρις εκεί. Από νυχτερινή ζωή μάλλον τίποτε. Με δυσκολία βρίσκει κανείς εστιατόριο - δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο, εκτός από το πολύ καλό Βrasserie des Halles, στην Place Robert Monestier, που να σερβίρει δείπνο, μετά τις 8 ή 9...  

Στον ποταμό Indres... πάπιες...

               

... στα σοκάκια - κι έχει πολλά... μόνο σοκάκια έχει, βασικά... - ερημιά και γαλήνη...

                  

Τρεις μέρες και δυό νύχτες, λοιπόν, είναι υπεραρκετές, για να σε χαλαρώσουν - υπερβολικά, όμως!!! - να σε γλυκάνουν με τον ρυθμό και το θέαμα της πόλης... Το αύριο είναι σίγουρα μια άλλη μέρα, που την χρειάζεται κανείς εγκαίρως, για να μη περιπέσει σε λήθαργο. Το αύριο προβλέπει Παρίσι!